Wpis: Pierwszy wyrok TSUE w sprawie WIBOR – C 471/24 sprawa przeciwko PKO BP – co już wiemy?

kancelaria prawna poznan

Pierwszy wyrok TSUE w sprawie WIBOR – C 471/24 sprawa przeciwko PKO BP – co już wiemy?

12 lutego 2026 r. TSUE wydał wyrok w sprawie dotyczącej kredytu hipotecznego o zmiennej stopie oprocentowania, obliczanym na podstawie wskaźnika WIBOR 6M.

Kontekst sprawy

Sprawa C-471/24 została skierowana do TSUE przez Sąd Okręgowy w Częstochowie w związku z pozwem konsumenta przeciwko bankowi PKO BP. Wątpliwości dotyczyły stosowania zmiennego oprocentowania opartego na wskaźniku WIBOR 6M + marża banku w umowie kredytowej na nieruchomość. Kredytobiorca zarzucił brak rzetelnego poinformowania o mechanizmie działania wskaźnika referencyjnego, co miało prowadzić do przeniesienia całego ryzyka zmian stóp procentowych na konsumenta.

Trybunał potwierdził, że sądy krajowe mogą oceniać tego rodzaju postanowienia pod kątem ich przejrzystości i równowagi kontraktowej.

Zakres obowiązków informacyjnych decyduje o ważności umowy

Trybunał jednoznacznie wskazał, że to realizacja obowiązków informacyjnych wobec konsumenta decyduje o zgodności klauzul z prawem UE. W szczególności:

  • Bank musi informować konsumenta w sposób taki, aby ten mógł zrozumieć mechanizm działania zmiennej stop procentowej i ryzyko z tym związane (czyli skutki zmian wskaźnika referencyjnego dla wysokości rat).
  • Informacja ta ma związek z obowiązkami nakładanymi przez dyrektywę UE dotyczącą konsumenckich umów o kredyt związany z nieruchomościami oraz przepisy o wskaźnikach referencyjnych. 

W praktyce TSUE potwierdził, że istotnym kryterium kontroli sądowej jest to, czy konsument został właściwie i wystarczająco poinformowany o istocie ryzyka zmiennego oprocentowania, a nie to, czy sam wskaźnik referencyjny jest poprawny metodologicznie. 

Trybunał podkreślił, że przestrzeganie wymogu przejrzystości należy oceniać w świetle całokształtu istotnych okoliczności faktycznych, do których zaliczają się nie tylko warunki zawarte w rozpatrywanej umowie, lecz również formy zachęty stosowane przez kredytodawcę w procesie negocjacji umowy – zatem nie będzie automatyzmu w ocenie umowy, na ten moment dla umów zawartych od 2018 r. kluczowym będzie zbadanie wszelkich okoliczności około dokumentowych w tym zakres informacji przekazanych przed podpisaniem umowy.

Art. 3 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że w przypadku gdy warunek umowy o kredyt hipoteczny określa zmienną stopę oprocentowania opartą na wskaźniku referencyjnym w rozumieniu rozporządzenia 2016/1011, po pierwsze, brak poinformowania konsumenta o pewnych szczególnych cechach umownego wskaźnika referencyjnego, w szczególności o tym, że metodologia tego wskaźnika przewiduje wykorzystanie danych wejściowych niekoniecznie odpowiadających rzeczywistym transakcjom, oraz że kredytodawca jest jednym z banków przekazujących dane służące do ustalenia tego wskaźnika, a po drugie, same te szczególne cechy nie mogą nadawać temu warunkowi nieuczciwego charakteru, o ile wspomniany wskaźnik można było uznać za zgodny z tym rozporządzeniem w chwili zawarcia tej umowy.

Powyższe co należy podkreślić, odnosi się do Rozporządzenia BMR (Benchmark Regulation) weszło ono w życie stopniowo, a jego główne przepisy obowiązywały od 1 stycznia 2018 roku, regulując wskaźniki referencyjne stosowane m.in. w kredytach.

Mając to na uwadze, zdecydowanie należy oddzielić powyższy wyrok od kredytów tych z Państwa, którzy umowę zawarli np. w roku 2017 lub wcześniej. Te umowy podlegały innemu reżimowi prawnemu.

Co wyrok oznacza w praktyce

Rzecznik Finansowy wskazał po analizie orzeczenia TSUE, że sąd krajowy może badać, czy informacje przekazane kredytobiorcy były wystarczające do świadomej zgody na ryzyko zmiennego oprocentowania. Jeśli stwierdzi, że informacje były niewystarczające lub niejasne, może uznać klauzulę dotyczącą zmiennego oprocentowania za abuzywną i niewiążącą konsumenta

Realizacja obowiązków informacyjnych jest zatem centralnym kryterium oceny zgodności umów z prawem UE— nie sama konstrukcja wskaźnika.

TSUE potwierdził brak automatyzmu i konieczność indywidualnej, szerokiej i szczegółowej oceny każdej umowy wraz z okolicznościami jej zawarcia przed podjęciem decyzji o sporze z bankiem.

z pełną treścią wyroku możecie Państwo zapoznać się pod poniższym linkiem:

https://infocuria.curia.europa.eu/tabs/jurisprudence?sort=DOC_DATE-DESC&searchTerm=%22C-471%2F24%22&publishedId=C-471%2F24

Jeżeli posiadacie Państwo umowę kredytu hipotecznego oprocentowaną WIBOR + marża banku, prześlijcie ją do Kancelarii celem wykonania bezpłatnej analizy na adres: wibor@talarska.pl

Warto znać swoją sytuację prawną i finansową!